معافیت کشتی‌های هند، چین، عراق و قطر از محدودیت‌های تنگهٔ هرمز

این معافیت‌ها در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران اعلام می‌شود که از اواخر زمستان آغاز شد؛ ایران در عمل تنگهٔ هرمز را بست و آمریکا در تیر محاصرهٔ دریایی بندرهای جنوبی ایران را دوباره برقرار کرد. امیر حیات‌مقدم، معاون رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، به خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) گفت کشتی‌های هند، چین، عراق و قطر آزادانه عبور می‌کنند و نیروهای آمریکایی آن‌ها را متوقف نمی‌کنند. به گفتهٔ او، ایران از کشتی‌های هندی و چینی عوارض ترانزیت می‌گیرد، کشتی‌های قطری بدون عوارض عبور می‌کنند و دربارهٔ عوارض کشتی‌های عراقی چیزی نگفت. او گفت ایران در ازای این معافیت‌ها از هند دارو و از چین حمایت سیاسی دریافت می‌کند.

این معافیت‌ها تازه نیست؛ ایران از هفته‌های نخست جنگ به برخی کشتی‌های کشورهای دوست اجازهٔ عبور داد و در فروردین، فرماندهی نظامی ایران عراق را «برادر» خواند و آن را مستثنا کرد. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) گفته است محاصرهٔ دریایی شامل همهٔ کشتی‌هایی می‌شود که به مناطق ساحلی یا بندرهای ایران وارد می‌شوند یا از آن‌ها خارج می‌شوند، اما کشتی‌هایی که از بندرهای ایران دوری می‌کنند مشمول آن نیستند. ولفگانگ پوشتای، تحلیلگر امنیتی، به الجزیره گفت روشن نیست منظور از «کشتی‌های این کشورها» پرچم، مالک، اپراتور یا پیوند دیگری است.

مذاکرات با میانجیگری قطر بر پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه در صورت تحقق هفت شرط آمریکا، از جمله پایان محاصره و لغو تحریم‌ها، متمرکز است. بر پایهٔ داده‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی و نهاد عملیات تجارت دریایی بریتانیا، از آغاز جنگ بیش از ۱۲۰ کشتی تجاری در منطقه هدف قرار گرفته‌اند و مهر بدترین ماه بود. در ۸ آبان، شرکت قطر گس ترنسپورت گفت کشتی حمل ال‌ان‌جی ال‌می‌دا در خلیج فارس با «اشیای ناشناس» هدف قرار گرفت.